Eens gegeven blijft gegeven: weg met de giftenaftrek!

Dick van den Hoeven vindt dat het de hoogste tijd is om een aantal aftrekposten in de inkomstenbelasting de nek om te draaien. De recent verschenen evaluatie van de giftenaftrek biedt hiervoor een perfect aangrijpingspunt.

Vorig najaar bepleitte ik in deze rubriek het schrappen van de aftrekpost van specifieke zorgkosten, omdat de regeling bepaald niet doelmatig is en bovendien een schrikbarend correctiepotentieel kent. Een alternatief kan geboden worden via een (verhoogde) subsidie of (zorg)toeslag voor chronisch zieken.

Uit de evaluatie van de giftenregeling blijkt dat ook deze zeker niet doelmatig is. Maar dat niet alleen. De giftenregeling is complex en bovendien erg fraudegevoelig. Het evaluatierapport van onderzoekbureau Dialogic geeft sprekende aanwijzingen in die richting. Er blijkt veel te worden geconstrueerd en gefraudeerd. Een voorbeeld van de complexiteit vormt de giftenaftrek voor mensen die afzien van vergoedingen voor gemaakte kosten of van toegekende vrijwilligersvergoedingen. Uit steekproeven bleek dat het in circa 65-70% van de gevallen fout gaat.

Dat is bepaald geen verrassing. De voorwaarden voor aftrek roepen ook grote frustraties op. Aftrek is bijvoorbeeld afhankelijk van de vraag of de goededoeleninstelling bereid is en in staat is de vrijwilligersvergoeding te betalen en de vrijwilliger dus uit vrijgevigheid afziet van die vergoeding. In de praktijk is dan ook de liquiditeitspositie van de instelling van belang. Heeft zij voldoende financiële middelen, dan is aftrek mogelijk – men ziet dan immers uit vrijgevigheid af van de vergoeding – maar zit de instelling financieel moeilijk – en kán zij dus eigenlijk geen vergoeding betalen – dan is aftrek juist uitgesloten. Een gevolgtrekking die toch heel moeilijk te verenigen is met het veronderstelde maatschappelijke belang van een regeling als de giftenaftrek.

Soms wordt geopperd dat het afschaffen van de vrijwilligersvergoedingsaftrek geen probleem hoeft te zijn, omdat hetzelfde resultaat te bereiken is via een kasrondje (zie o.m. S.J.C. Hemels in WFR 2017/43). De vrijwilliger zou in elk geval giftenaftrek kunnen genieten als hij zijn ontvangen vrijwilligersvergoeding weer terugstort naar de instelling. Volgens mij valt dat in de categorie ‘papier is geduldig'. Minder draagkrachtige instellingen zullen zich immers een uitbetaling niet kunnen veroorloven zonder voorafgaande toezegging van de vrijwilliger dat de vergoeding zal worden teruggestort. En daarmee ontvalt dan toch weer de basis aan de giftenaftrek (de vrijwilliger verarmt immers niet omdat hij louter een verplichte terugbetaling pleegt).

Het afschaffen van aftrekposten is politiek bepaald niet eenvoudig. Te denken valt aan het zware weer dat ontstond bij het – inmiddels aangehouden – wetsvoorstel tot afschaffing van de aftrek voor scholingsuitgaven en de uitgaven voor monumentenpanden. Voor de giftenregeling zal dat mogelijk nog sterker gelden. Maar zonodig kan als alternatief dienen een systeem, waarin de instellingen van de overheid een bonus krijgen op de ontvangen giften (gebeurt nu ook soms al bij landelijke acties), in eerdergenoemde evaluatie aangeduid als ‘‘matching''. Een voordeel daarvan is dat een mogelijk niet te honoreren gift de belastingplichtige zelf ook niet meer raakt. Een ander – daarmee samenhangend – voordeel is dat de schenker persoonlijk geen baat heeft bij het fingeren
van giften of andere vormen van fraude.

Auteur: Dick van den Hoeven


2 reacties
 
vers.... (reactie op frits.algieAuteur: frits.algie
Datum: 26 mei 2017 15:32

Wat is dat toch, fraude gevoeligheid en controle door de Belastingdienst, zijn iedere keer weer redenen om te stellen dat een aftrekpost moet worden afgeschaft. Veelal zien we dat meestal via de publieke opinie de roep om anti fraude regels wordt gecreëerd, om later te constateren dat het wel ingewikkeld is geworden, waarna geconstateerd wordt dat het ook veel controle werkzaamheden van de fiscus vraagt. Laten we het even simpel houden. Er zullen altijd mensen zijn die tot het uiterste gaan, en ook al dan niet bewust over de grens heen, als het gaat om het besparen van belasting. Dat gedrag is net zo oud als belasting heffing. Het betekent ook dat er gecontroleerd moet worden, juist om dergelijk gedrag binnen de perken te houden. Dus ben je van mening dat er iets moet veranderen, kom dan niet met die argumenten, die gelden voor iedere regel die onze belastingwetgving rijk is.
)
De belastingdienst stuurt goede ambtenaren met pensioen en gaat dan klagen dat ze het te druk hebben: de omgekeerde wereld dus ze moeten de regels kontroleren en niet de wet zelf willen maken, maar toepassen. De wetten worden door regering en parlement gemaakt, niet door stokpaardjes van zwabberaars.
11 juni 2017 22:45
 
frits.algie
Wat is dat toch, fraude gevoeligheid en controle door de Belastingdienst, zijn iedere keer weer redenen om te stellen dat een aftrekpost moet worden afgeschaft. Veelal zien we dat meestal via de publieke opinie de roep om anti fraude regels wordt gecreëerd, om later te constateren dat het wel ingewikkeld is geworden, waarna geconstateerd wordt dat het ook veel controle werkzaamheden van de fiscus vraagt. Laten we het even simpel houden. Er zullen altijd mensen zijn die tot het uiterste gaan, en ook al dan niet bewust over de grens heen, als het gaat om het besparen van belasting. Dat gedrag is net zo oud als belasting heffing. Het betekent ook dat er gecontroleerd moet worden, juist om dergelijk gedrag binnen de perken te houden. Dus ben je van mening dat er iets moet veranderen, kom dan niet met die argumenten, die gelden voor iedere regel die onze belastingwetgving rijk is.
26 mei 2017 15:32

                   

Meest gelezen

Agenda

Meer agenda